Alper İlitli
psikolog
Alışılmadık Bir Kavram Eko Anksiyete
Son dakika! Sıcak gelişmeler! Ormanlarımız yanıyor! Barajların doluluk oranı… Küresel ısınma nedeniyle eriyen buzullar… İklim değişikliği… Artan hava kirliliği… Deniz yaşamı tehlikede…Yukarıda özellikle son zamanlarda sık sık duyduğumuz haber başlıkları, makale yazıları, bilimsel incelemelerde kullanılan cümleler bulunuyor. Cümleler eksik yazılmış bile olsa beynimiz bu başlıkları artık otomatik olarak devam ettiriyor. Bu başlıkları okuyan çoğu kişi büyük olasılıkla cümlelerin devamını olumsuz bir sonuç ile tamamladı. Hatta sadece tamamlamakla kalmadı. Eğer kişi çevre bilincine de sahipse bu cümlelerin içerdiği anlamları düşündü, kurguladı, kendi yaşamı ile karşılaştırdı. Ve tüm bunların sonucunda geleceğini kaybetme korkusu hissetmeye başladı. Bu korku kişide umutsuzluk, çaresizlik gibi hislerin oluşmasına neden oldu. Kişinin stres ve depresyon seviyesi arttı. Tüm bunlar kişide anksiyete/kaygı oluşturdu. Literatürde, artan çevresel problemler nedeniyle oluşan geleceği kaybetme korkusu, insanlığın sonu geleceğine dair olumsuz düşüncelerin oluşturduğu anksiyeteye ‘’eko anksiyete veya eko kaygı’’ adı verilmektedir.Eko Anksiyete Belirtileri Nelerdir?Eko anksiyete her bireyde farklı semptomlarla ortaya çıkabilir. Genel olarak belirtilerinden bahsedecek olursak;
• -Küresel ısınma, hava kirliliği, iklim değişikliği gibi çevresel sorunlar nedeniyle oluşan umutsuzluk, depresyon, geleceği kaybetme korkusu, kaygı, sinirlilik hali
• -Çevrenin değişimi nedeniyle kişide artan stres seviyesi, kişide eski duruma (çevresel olarak) dönme arzusu
• -Kişinin çevre sorunlarını çok fazla önemsemesine ve harekete geçmek istemesine rağmen herhangi bir şey yapmaması/yapamaması
• -Kişinin çevre sorunlarını inkâr etmesi Eko Anksiyeteye Sahip Bir Bireye Tavsiyeler Eko anksiyeteye sahip olduğunuzu düşünüyorsanız ve bu durum günlük yaşamınızı olumsuz etkilemeye başladıysa yapmanız gereken aşağıdaki gibi basit bazı önlemler anksiyete seviyenizi düşürmenize yardımcı olacaktır.• -Çevresel sorunlar hakkında en sık bilgi aldığımız sosyal medyadan bir süreliğine uzaklaşmak, güvenmediğimiz haber kaynaklarını okumamak,• -Çevre ile ilgili sivil toplum kuruluşların, kurumların yaptığı etkinliklere katılarak çevre sorunlarının azaltılmasında rol oynamak,• -Bireysel olarak çevresel farkındalığımızı arttırmak, toplumsal çevre farkındalığının artması için küçük de olsa faaliyetlerde bulunmak,• -Çevreye zarar veren alışkanlıklarımızı belirlemek ve değiştirmeye çalışmak,• -Çevre sorunları hakkında doğru ve güvenilir kaynaklardan bilgi edinmek, doğal afet gibi durumlar hakkında eğitimli olmakElbette ki bu süreçte bir ruh sağlığı uzmanından destek almak oldukça etkili olacaktır.Doğa ile iç içe güzel bir geçirmeniz dileği ile
Kaynakça:Clayton, S. (2020). Climate anxiety: Psychological responses to climate change. Journal of Anxiety Disorders. 74, 102263. Searle, K., & Gow, K. (2010). Do concerns about climate change lead to distress? International Journal of Climate Change Strategies and Management. Pihkala, P. (2018). Eco-anxiety, tradegy and hope: Psychological and spiritual dimensions of climate change. Journal of Zygon.
Diğer konuk yazarlarımızı görmek için Konuk Yazarlarımız sayfasını ziyaret edin.